ดัชนีความเสี่ยงผลกระทบต่อประชาชนจากไฟป่า/หมอกควัน

#	อำเภอ	PIRI	ระดับ	จุดความร้อน	ความหนาแน่น /10km²	FRP MW	PM2.5	สภาพอากาศ M%	ประชากร	ที่ดิน L%

#	ตำบล	อำเภอ	PIRI	ระดับ	จุดความร้อน	ความหนาแน่น /10km²	FRP MW	PM2.5	สภาพอากาศ M%	ประชากร	ที่ดิน L%	ครัวเรือน

#	หมู่บ้าน	ตำบล	อำเภอ	PIRI	ระดับ	จุดความร้อน	FRP MW	PM2.5	สภาพอากาศ M%	ประชากร	ที่ดิน L%

เป้าหมาย

ดัชนี PIRI (Priority Index for Risk Identification) v2.0 ประเมินความเสี่ยงจากไฟป่าและผลกระทบต่อสุขภาพสำหรับทุกพื้นที่ (อำเภอ/ตำบล/หมู่บ้าน) โดยรวม 5 ปัจจัย ได้แก่ จำนวนจุดความร้อน, ค่า PM2.5, สภาพอากาศ, ความหนาแน่นของประชากร และลักษณะพื้นที่การใช้ประโยชน์ที่ดิน เพื่อจัดลำดับพื้นที่ที่ต้องเฝ้าระวัง

สูตรหลัก


                                PIRI = (0.30×F + 0.25×A + 0.20×M + 0.15×E + 0.10×L) × 100

ค่า PIRI อยู่ในช่วง 0–100 คะแนน โดยตัวแปรย่อยทุกตัวถูก normalize เป็น 0–1 ก่อนถ่วงน้ำหนัก

ตัวแปร	น้ำหนัก	ความหมาย
F — Fire Activity	0.30	กิจกรรมไฟ (จุดความร้อน + ความเข้ม)
A — Air Pollution	0.25	มลพิษทางอากาศ (PM2.5)
M — Meteorological	0.20	สภาพอากาศ (ลม, ความชื้น, ชั้นผสม)
E — Exposure	0.15	ความหนาแน่นของประชากร
L — Land Suscept.	0.10	ลักษณะที่ดิน

วิกฤตรุนแรง 81–100 วิกฤต 61–80 สูง 41–60 เฝ้าระวัง 21–40 ต่ำ 0–20

ระดับ "วิกฤตรุนแรง" หมายถึงทั้งมีไฟรุนแรง ค่าฝุ่นสูง สภาพอากาศไม่เอื้อต่อการกระจายตัว และมีประชากรหนาแน่น

F — Fire Activity (กิจกรรมไฟ)

F = 0.6 × H_d (ความหนาแน่น) + 0.4 × H_i (ความเข้ม FRP)

ตัวแปรย่อย	สูตร	ค่า Cap/Normalization
H_d — ความหนาแน่นจุดความร้อน	`clamp(0, density / cap, 1)`	อำเภอ: 0.3 จุด/10km² ตำบล: 0.8 จุด/10km² หมู่บ้าน: 5 จุดในรัศมี 3 km
H_i — ค่าเฉลี่ย FRP	`clamp(0, avg_FRP / 30, 1)`	FRP สูงสุด: 30 MW

แหล่งข้อมูล: FIRMS (NASA) + GISTDA — ข้อมูลจุดความร้อนย้อนหลังตามจำนวนวันที่กำหนด
หมู่บ้าน: ใช้ haversine distance ค้นหาจุดความร้อนภายในรัศมี 3 km จากจุดศูนย์กลางหมู่บ้าน

A — Air Pollution (มลพิษทางอากาศ)

A = clamp(0, (PM2.5 − 12) / (150 − 12), 1)
ช่วง normalize: 12–150 µg/m³ (PM 2.5)
แหล่งข้อมูล: สถานี DustBoy, กรมควบคุมมลพิษ — ค่าเฉลี่ย 6 ชม. ล่าสุด เชื่อมโยงตามอำเภอ
PM2.5 = 12 → A = 0 (ไม่มีความเสี่ยง), PM2.5 = 150 → A = 1 (สูงสุด)

M — Meteorological Risk (สภาพอากาศ)

M = 1 − (0.4 × W + 0.3 × H + 0.3 × R)
ค่า M สูง = สภาพอากาศไม่เอื้อต่อการกระจายตัวของมลพิษ (ลมอ่อน, ความชื้นต่ำ, ชั้นผสมต่ำ) = ความเสี่ยงสูง

ตัวแปรย่อย	สูตร	ค่าอ้างอิง
W — ลม (Wind)	`clamp(0, wind_avg / 10, 1)`	ลมสูงสุด: 10 m/s; จาก GFS wind grid เชื่อมโยงตามพื้นที่ปกครอง
H — ชั้นผสม (Mixing Height)	`clamp(0, 900 / 2500, 1)`	ค่าประมาณฤดูแล้ง: 900 m (คงที่) จาก max 2,500 m
R — ความชื้นสัมพัทธ์	`clamp(0, humidity / 100, 1)`	ค่าจากสถานีอุตุนิยมวิทยา; fallback 45%

E — Exposure (ความเปราะบางของประชากร)

E = clamp(0, ln(popDensity) / ln(500), 1)
popDensity = ประชากร / พื้นที่ (km²), ค่าต่ำสุด 1 คน/km²
ค่าอ้างอิงสูงสุด: 500 คน/km² (อ้างอิงเทศบาลเมืองขนาดเล็ก)
ใช้ ln (logarithm ธรรมชาติ) เพื่อลดความเบ้ของข้อมูลประชากร — พื้นที่ที่มีคนหนาแน่นจะได้คะแนนสูง แต่ไม่สำคัญเกินไป
แหล่งข้อมูล: ชั้นข้อมูลขอบเขตหมู่บ้าน (ข้อมูลประชากร ณ กรกฎาคม 2568)

L — Land Susceptibility (ลักษณะที่ดิน)

ประเภทที่ดิน	ค่าความเสี่ยง	เหตุผล
ป่าไม้ (Forest)	1.0	เชื้อเพลิงมาก เสี่ยงไฟป่าสูงสุด
ทุ่งหญ้า/ไม้พุ่ม/ผสม (Mixed)	0.8	พืชปกคลุมจุดไฟได้
เกษตรกรรม (Agriculture)	0.7	เผาเศษวัสดุเกษตร
พื้นที่เมือง (Urban)	0.2	มีโครงสร้างป้องกัน ความเสี่ยงต่ำ
แหล่งน้ำ (Water)	0.0	ไม่มีเชื้อเพลิง

คำนวณจาก Weighted Average ตามสัดส่วนพื้นที่แต่ละประเภทในเขตปกครอง (จากชั้นข้อมูลการใช้ประโยชน์ที่ดิน กรมพัฒนาที่ดิน)
ค่า fallback: 0.8 เมื่อไม่มีข้อมูลที่ดิน

ตัวอย่างการคำนวณ

ตำบล X อำเภอเมือง:
F = 0.6×(0.5) + 0.4×(0.3) = 0.42 (ความหนาแน่นพอสมควร, FRP ไม่สูง)
A = (65−12) / (150−12) = 0.38 (PM2.5 = 65 µg/m³)
M = 1 − (0.4×0.2 + 0.3×0.36 + 0.3×0.45) = 0.67 (ลมอ่อน, อากาศนิ่ง)
E = ln(50) / ln(500) = 0.63 (ความหนาแน่นประชากร 50 คน/km²)
L = 0.85 (ป่าผสมเกษตร)

PIRI = (0.30×0.42 + 0.25×0.38 + 0.20×0.67 + 0.15×0.63 + 0.10×0.85) × 100
= (0.126 + 0.095 + 0.134 + 0.0945 + 0.085) × 100 = 53.5 → ระดับ สูง

หมายเหตุ:

ตัวแปรทุกตัวถูก clamp ให้อยู่ในช่วง 0–1 ก่อนถ่วงน้ำหนัก ค่า PIRI สุดท้ายอยู่ในช่วง 0–100
ข้อมูลจุดความร้อนใช้ช่วงย้อนหลังตามที่แสดง (ค่าเริ่มต้น 7 วัน) ข้อมูล PM2.5 ใช้ค่าล่าสุด 6 ชม.
ระดับหมู่บ้านใช้ radius search 3 km (haversine) จากจุดศูนย์กลางหมู่บ้าน แทนขอบเขตปกครอง
ค่า Mixing Height ใช้ค่าประมาณฤดูแล้ง (900 m) เนื่องจากข้อมูล real-time ไม่พร้อมใช้งาน
Cache: ผลลัพธ์ถูก cache 5 นาที กดรีเฟรชหน้าเพื่อดูค่าล่าสุด